İçerik
1. Meşhur hadis: Tevatür derecesine çıkmaksızın -her tabakada- en az üç ve daha fazla kişinin rivayet ettiği hadise meşhur hadis denir.
Müstefîd:
1. Müstefid hadis, meşhur hadisin müradifidir.
2. Müstefid hadis, meşhur hadisten daha husûsî bir anlam taşır. Çünkü müstefîd haberin isnadında, her iki tarafın[ucun] da eşit olması şart koşulurken, meşhur haberde bu şart koşulmamıştır.
3. Müstefiz hadis, meşhur hadisten daha genel bir anlam ifade eder. Yani ikinci görüşün tersidir.
Meşhur Kavramının Terim Anlamı Dışında Kullanımı:
Bununla dillerde dolaşan meşhur [şöhret bulma) kavramı kastedilmiştir. Şu çeşitleri kapsar:
a. Tek isnadı olan meşhur hadis;
b. Birden çok isnadı olan meşhur hadis;
c. Hiç isnadı olmayan meşhur hadis.
Istılahî Olmayan Meşhur Hadis Çeşitleri:
Istılahî olmayan meşhur hadisin birçok çeşidi vardır. En meşhurları şunlardır:
a. Özellikle hadisçiler arasında meşhur olan hadis: Örnek:
"Rasûlüllah (s.a.v.) bir ay boyunca [namazda] Ri'l ve Zekvân kabilelerine rukûdan sonra kunut yaparak beddua etti
b.Hadisçiler, âlimler ve halk arasmda meşhur olan hadis:
Örnek:
"Müslüman, dilinden ve elinden Müslümanların emniyette olduğu kimsedir
c. Fıkıhçılar arasından meşhur olan hadis:
Örnek:
“Allah'ın en buğzettiği helâl, talaktır”
d. Usûlcüler arasında meşhur olan hadis:
Örnek:
"Ümmetimden hata, unutma ve zorla yaptırılan şeyler(in cezası) kaldınlmıştr."
e. Nahivciler arasında meşhur olan hadis:
Örnek:
"Suheyb ne güzel kuldur! O Allah'tan korkmasaydı yine de O'na isyan etmezdi"
e. Halk arasında meşhur olan hadis:
Örnek:
"Acele etmek şeytandandır".
Meşhur Hadisin Hükmü:
İster ıstılahı mânâdaki meşhur olsun, ister ıstılah anlamı dışındaki meşhur olsun- bir hadis sırf meşhur olduğu için sahîh veya gayr-i sahîh diye nitelenemez. Bilakis onun sahîh, hasen, zayıf hatta mevzû olanı bile vardır. Ancak ıstılahî mânâda meşhur olan bir hadisin sahîh olması durumunda, onun azîz ve garîb hadise tercih edilecek bir üstünlüğü vardır.
Meşhur Hadisler Hakkmda Tasnif Edilen En Meşhur Eserler:
Burada, meşhur hadislerle ilgili tasnif edilmiş eserlerden kastımız, ıstılahî mânâdaki meşhur hadisleri ihtiva eden eserler değil, dillerde yaygın olarak dolaşan hadisleri içeren eserlerdir.
Bu tür eserlerden bir kaçı şöyledir:
1- es-Sehâvî (Ö.902/1496): el-Mekâsıdu'l-hasene fî mâ 'ştehera ala'l-elsine.
2- el-Aclûnî (ö. 1162/1748): Keşfu'l-hafâ ve muzîlu'l-ilbâs fî ma'ştehera mine'l-hadîs alâ elsineti'n-nâs.
3- İbnu'd-Deyba' eş-Şeybânî (Ö.944/1537): Temyîzu't-tayyib mine'l-habîs fî mâ yedûrü alâ elsineti'n-nâs mine'l-hadîs.